Ton Cremers (Museumbeveiliging)

Teylers Museum wil op lijst van erfgoed Unesco

NRC. Door onze kunstredactie

Rotterdam, 10 febr. Het Haarlemse Teylers Museum heeft een aanvraag ingediend om toegelaten te worden tot de voorlopige lijst van Werelderfgoed van de Unesco. Teylers, dat zegt het oudste museum van Nederland te zijn, wil met het predicaat Werelderfgoed zijn „unieke en monumentale karakter” onderstrepen.

Volgens directeur Marjan Scharloo voldoet het museum „als erfgoed van uitzonderlijke en universele betekenis” aan de belangrijkste criteria die door de Unesco gehanteerd worden. „Er is geen vergelijkbaar museum, ook niet in het buitenland, met zo’n authentiek gebouw en interieur uit de achttiende eeuw. Er zijn musea die reconstructies hebben gemaakt, maar zo’n originele ovale zaal van 225 jaar oud, waar je het stof nog ruikt, vind je nergens.”

Terwijl andere musea zich in de negentiende eeuw specialiseerden, bleef in Teylers de combinatie van kunst en wetenschap onder één dak gehandhaafd. Die continuïteit maakt het museum uniek, vindt Scharloo.

Bijzonder is volgens Scharloo ook dat Teylers in 1784 voor en door burgers is gebouwd, en dus niet door een vorst, een kerk of een universiteit werd opgericht. „Het museum werd gefinancierd uit particulier kapitaal, zonder betrokkenheid van welke overheid dan ook. Men wilde de kennis democratiseren, het volk onderwijzen. Je zou dat een politieke daad kunnen noemen, want het monopolie op kennis werd zo doorbroken. Daarmee is Teylers dus een product van de grote idealen van de Verlichting. Een museum als dit had nergens anders opgericht kunnen worden dan in de Nederlandse republiek.”

Binnenkort zal een commissie worden benoemd die een lijst moet opstellen met objecten die de Nederlandse regering wil voordragen bij Unesco. De afgelopen jaren hebben zich al enkele tientallen instanties met een aanvraag gemeld, waaronder ook de Amsterdamse grachtengordel. Voor het eind van de zomer wordt een advies van de commissie verwacht. Uiteindelijk beslist minister Ronald Plasterk welke objecten worden genomineerd.

De Werelderfgoedlijst van de VN-organisatie Unesco bevat momenteel 890 plekken op de wereld die van uitzonderlijke universele waarde worden beschouwd voor de mensheid. Er staan zeven Nederlandse locaties op de lijst, waaronder het voormalige eiland Schokland, de molens van Kinderdijk, het Rietveld Schröderhuis, het Woudagemaal en, sinds vorig jaar, de Waddenzee.